İşlev
5746 sayılı Araştırma-Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi kanunu; TGB dışındaki Ar-Ge/Tasarım Merkezlerine paralel teşvik rejimi kurar — stopaj, prim ve vergi destekleri 4691'le benzer mantıkta, farklı mekânda işler.
Pratik okuma
İki rejimin madde-madde farkları için Teknopark İstanbul'un resmî karşılaştırma dokümanı temel başvurudur; portal oran-tutar güncellemelerini izlemez, güncel metin esastır. Savunma firması için seçim sorusu nettir: ekosistem-içi büyüme (4691) mi, üretimle iç içe merkez (5746) mı — ikisi birlikte de yürütülebilir. → Ar-Ge teşvik rehberi
Uygulama pratiği: Ar-Ge merkezi statüsü asgari personel eşiği ve ayrı-mekân şartıyla kurulur; belge, yıllık faaliyet denetimiyle yaşar. Savunma sanayiinde tipik kullanım, üretim kampüsü içindeki tasarım binasının merkez statüsüne alınmasıdır — teşvik üretime değil, oradaki nitelikli mühendis bordrosuna işler. 4691 ile aynı personel için çifte yararlanma olmaz; firma, faaliyet coğrafyasına göre rejim seçer.
Düzenlemenin kapsamı ve mantığı
Rejimin ayırt edici yanı, teşviki mekâna değil faaliyete bağlamasıdır: destek, bir bölge sınırı içinde bulunmaya değil, tanımlı Ar-Ge ve tasarım faaliyetinin belgelendirilmiş merkezde yürütülmesine bağlanır. Bu nedenle merkez statüsü bir kereye mahsus izin değil, sürekli izlenen bir niteliktir; asgari personel eşiği, ayrı mekân şartı ve yıllık faaliyet denetimi statünün devam koşullarıdır. Teşvikin stopaj ve prim ayağında toplanması da aynı tercihin sonucudur — desteklenen unsur üretim hacmi değil, nitelikli insan kaynağının istihdam maliyetidir.
Sanayiye etkisi (genel)
Savunma sanayiinde bu kurgu, tasarım ile üretim faaliyetlerinin hem mekân hem kayıt düzeyinde ayrıştırılmasını teşvik eder. İki teşvik rejimi arasındaki seçim, firmanın büyüme coğrafyasına ve mühendislik kadrosunun nerede toplandığına göre yapılır; aynı personel için çifte yararlanma söz konusu olmadığından bordro planlaması rejim seçiminin ayrılmaz parçasıdır.
Sık sorulan sorular
Merkez statüsü kalıcı mıdır? Hayır; statü, koşulların sürdürülmesine ve yıllık denetime bağlıdır.
Teşvik üretim faaliyetine de işler mi? Rejim tanımlı Ar-Ge ve tasarım faaliyetini hedefler; seri üretim bu kapsamda değerlendirilmez.
Portal güncel oranları verir mi? Hayır; oran ve tutarlar izlenmez, güncel mevzuat metni esastır.