Neyi düzenler
ITAR (International Traffic in Arms Regulations), ABD menşeli savunma ürünlerinin ve savunmayla ilgili teknik verinin ihracat, yeniden ihracat ve transferini düzenler.
EAR (Export Administration Regulations), ABD Ticaret Bakanlığı BIS tarafından yürütülür ve çift kullanımlı ürünleri düzenler — yani ticari kullanımı olan ancak askerî veya kitle imha silahı bağlantılı kullanımları da olabilen ürünleri. BIS'in kendi açıklamasına göre EAR yalnız çift kullanımlı ürünlerle sınırlı değildir.
Türkiye açısından neden önemli
Küresel savunma sanayii yalnız ulusal tedarik politikalarıyla değil, uluslararası ihracat kontrol rejimleriyle de şekillenir. Bir üründe ABD menşeli teknoloji, yazılım, bileşen veya teknik veri bulunması, o ürünün üçüncü ülkelere ihracatında ek izin gerektirebilir.
Bu, "tasarım otoritesi" kavramının somut sonucudur: bir platform yerli üretilse bile kritik bileşenleri dışa bağımlıysa, ihracat izni bağımsızlığı sınırlanabilir.
Portal kapsamı
Bu sayfa kavram ve genel çerçeve düzeyindedir. Ülke, şirket veya sistem özelinde uyum stratejisi, lisans atlatma yöntemi veya hukuki danışmanlık verilmez.
İlgili sayfalar
İhracat kontrol rejimleri · Tasarım otoritesi · CAATSA
Düzenlemenin kapsamı ve mantığı
İki düzenlemenin ayrım çizgisi ürünün niteliğine göre çizilir: savunmaya özgü kalemler ile ticari kullanımı da bulunan kalemler farklı listelere ve farklı yürütme makamlarına bağlanır. Kapsamın yalnız fiziksel ürünü değil teknik veriyi ve transferi de içermesi, denetimin sevkiyat anına değil bilginin dolaşımına baktığını gösterir. Yeniden ihracat kavramı ise kontrolün ilk alıcıda bitmediği, tedarik zinciri boyunca sürdüğü anlamına gelir.
Sık sorulan sorular
Yerli üretim rejimin tümüyle dışında mıdır? Menşe ölçütü ürünün bütününe değil bileşenine de bakabildiğinden, yerli üretilen bir platform da kapsam değerlendirmesine konu olabilir.
Bu sayfa uyum rehberi midir? Hayır; içerik kavramsal çerçeve düzeyindedir, bağlayıcı değerlendirme resmî makamlara ve uzman danışmanlığa aittir.
Kaynaklar
ABD Ticaret Bakanlığı BIS (bis.gov) — EAR resmî metinleri. Erişim: 13 Temmuz 2026.
Hukuki bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgi ve okuryazarlık amacıyla hazırlanmıştır. Hukuki danışmanlık, mevzuat yorumu, şirket özelinde uyum rehberi veya resmî görüş niteliği taşımaz. Güncel ve bağlayıcı bilgi için ilgili resmî kurumlar ve profesyonel hukuk/uyum danışmanları esas alınmalıdır.